BÀI 25
TỰ CẢM
GV: Nguyễn Văn Khai
Trường THPT Dưỡng Điềm – Tiền Giang
I. TỪ THÔNG RIÊNG CỦA MỘT MẠCH KÍN
+ Một mạch kín, nếu có dòng điện i thì trong mạch có từ trường → mạch có từ thông riêng Φ:
Φ = L.i
L: độ tự cảm của mạch ( H: henry )
1
+ L của ống dây có N vòng, chiều dài ℓ, tiết diện S:
Nếu ống dây có lõi sắt thì:
µ ?
L ? Đơn vị của L ?
R
K
2
II. HIỆN TƯỢNG TỰ CẢM:
là hiện tượng khi dòng điện trong mạch biến thiên, từ thông qua mạch biến thiên, trong mạch tự xuất hiện dđ. cảm ứng.
1. Định nghĩa:
2. Một số ví dụ về hiện tượng tự cảm:
+ Ví dụ 1: khi đóng khóa k một mạch điện:
1
+ Ví dụ 2: khi ngắt khóa k một mạch điện:
2
k
1
- Khi đóng k: đèn Đ1 sáng lên ngay, Đ2 sáng lên từ từ và sau đó sáng bình thường.
- Giải thích: khi đóng k, dòng điện qua L tăng, sđđ tự cảm xuất hiện chống lại sự tăng của dđiện nên đèn Đ2 sáng lên từ từ.
Nhận xét hiện tượng và giải thích ?
Nhận xét hiện tượng và giải thích ?
- Khi ngắt khóa k: đèn Đ sáng bừng lên rồi mới tắt.
- Giải thích: Khi ngắt khóa k, dđiện iL qua L giảm đột ngột làm xuất hiện dđ.cảm ứng ic cùng chiều iL chạy qua đèn Đ làm nó sáng bừng lên rồi mới tắt.
K
MỞ K
ĐÓNG K
K
III. SUẤT ĐIỆN ĐỘNG TỰ CẢM:
+ suất điện động tự cảm: là sđđ cảm ứng sinh ra do hiện tượng tự cảm.
, Φ = L.i
→ ΔΦ = L.Δi
Suất điện động tự cảm ?
+ Năng lượng từ trường của ống dây tự cảm:
IV. ỨNG DỤNG:
Với dđ. xoay chiều, cuộn cảm được dùng trong mạch dao động và các máy biến áp…
Công thức ec ?
Công thức từ thông riêng ?
?
CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP:
+ Xem câu 4 và 5 Sách giáo khoa.
+ Giải câu 6, 7, 8 trang 157 Sách giáo khoa vào tập bài tập.