13/04/2009
Đào Văn Tám
KÍNH CHÀO QUÝ THẦY CÔ
CÁC EM HỌC SINH
LỚP 12C
MÔN VẬT LÝ
13/04/2009
Đào Văn Tám
KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu 1 : Thế nào là hiện tượng phóng xạ?
Câu 2 : Đặc tính của hiện tượng phóng xạ?
Câu 3 : Viết công thức định luật phóng xạ, nêu tên các đại lượng?
Câu 4 : Một chất phóng xạ ban đầu có 1000g. Sau 2 chu kỳ bán rã thì có bao nhiêu gam chất đó đã bị biến đổi thành chất khác?
13/04/2009
Đào Văn Tám
I – CƠ CHẾ CỦA PHẢN ỨNG PHÂN HẠCH
1. Phản ứng phân hạch là gì?
2. Phản ứng phân hạch kích thích.
II – NĂNG LƯỢNG PHÂN HẠCH
1. Phản ứng phân hạch tỏa năng lượng.
2. Phản ứng phân hạch dây chuyền.
3. Phản ứng phân hạch có điều khiển.
13/04/2009
Đào Văn Tám
I – CƠ CHẾ CỦA PHẢN ỨNG PHÂN HẠCH
1. Phản ứng phân hạch là gì?
Phân hạch là phản ứng trong đó một hạt nhân nặng vỡ thành hai mãnh nhẹ hơn.
Chỉ xét phản ứng phân hạch kích thích.
Nhiên liệu cơ bản của CNNLHN :
C1
Không phải. Vì hai mảnh vỡ
có khối lượng khác xa nhiều
13/04/2009
Đào Văn Tám
I – CƠ CHẾ CỦA PHẢN ỨNG PHÂN HẠCH
2. Phản ứng phân hạch kích thích.
+ Thực hiện phản ứng : cung cấp một năng lượng kích hoạt (vài MeV)
+ Cách thực hiện : bắn nơtrôn chậm vào hạt nhân, hạt nhân chuyển lên trạng thái kích thích (không bền vững), vỡ ra thành hai mảnh.
+ Phân hạch phải qua trạng thái kích thích
C2
Prôtôn tích điện dương, chịu tác dụng
lực đẩy do các hạt nhân tác dụng
13/04/2009
Đào Văn Tám
I – CƠ CHẾ CỦA PHẢN ỨNG PHÂN HẠCH
2. Phản ứng phân hạch kích thích.



X* vỡ thành 2 mảnh Y và Z kèm theo vài nơtrôn.
13/04/2009
Đào Văn Tám
II – NĂNG LƯỢNG PHÂN HẠCH
1 Phản ứng phân hạch tỏa năng lượng.



Năng lượng phân hạch là năng lượng tỏa ra trong phản ứng phân hạch.
13/04/2009
Đào Văn Tám
II – NĂNG LƯỢNG PHÂN HẠCH
1 Phản ứng phân hạch tỏa năng lượng.
Một vài thí dụ :
1 hạt 235U phân hạch tỏa ra khoảng 210MeV.
1gam 235U phân hạch tỏa năng lượng bằng 8,5.1010J.
Tương đương sự tỏa nhiệt của 8,5 tấn than.
Hoặc 2 tấn dầu hỏa cháy hoàn toàn.
Bảng
13/04/2009
Đào Văn Tám
II – NĂNG LƯỢNG PHÂN HẠCH
2 Phản ứng phân hạch dây chuyền.
Sau mỗi phân hạch có k nơtrôn sinh ra quay lại kích thích các hạt nhân 235U tạo nên những phân hạch mới, sau n lần phân hạch có kn nơtrôn giải phóng và tạo ra kn phân hạch mới.
13/04/2009
Đào Văn Tám
II – NĂNG LƯỢNG PHÂN HẠCH
2 Phản ứng phân hạch dây chuyền.
k < 1 : PƯ PH dây chuyền tắt nhanh.
k = 1 : PƯPH dây chuyền tự duy trì, NL phát ra không đổi theo thời gian.
: PƯPH dây chuyền tự duy trì, NL phát ra tăng nhanh gây bùng nổ. Khối lượng chất phân hạch phải là khối lượng tới hạn.
Thí dụ với U thì m = 15kg; với Pu thì m = 5kg.
13/04/2009
Đào Văn Tám
II – NĂNG LƯỢNG PHÂN HẠCH
3 Phản ứng phân hạch có điều khiển (khi k = 1)
Thực hiện phản ứng trong lò phản ứng hạt nhân
Dùng thanh điều khiển có chứa bo, cađimi để điều khiển cho k luôn bằng 1.
Năng lượng tỏa ra từ lò phản ứng được dùng để sản xuất điện năng trong nhà máy điện nguyên tử,
Với lò phản ứng vừa phải có thể đặt lên máy bay, hay tàu thủy.
13/04/2009
Đào Văn Tám
LÒ PHẢN ỨNG HẠT NHÂN NGUYÊN TỬ
13/04/2009
Đào Văn Tám
BOM NGUYÊN TỬ
Năm 1945, Mỹ ném xuống thành phố Hirôsima của Nhật một quả bom nguyên tử với khối lượng Urani nguyên chất với khối lượng tới hạn khoảng 50kg!
Tại sao khi ném thì bom mới nổ? Bình thường thì không nổ?
13/04/2009
Đào Văn Tám
Cảnh hoang tàn khi Mỹ ném 2 quả bom nguyên tử xuống 2 thành phố Hidroshima và Nagashaki tháng 8 năm 1945.
13/04/2009
Đào Văn Tám
Phân hạch là sự vỡ của một hạt nhân nặng thành hai hạt nhân trung bình ( kèm theo một vài nơ trôn phát ra).
Phân hạch của 235U dưới tác dụng của một nơ trôn tỏa ra NL vào cỡ 200MeV và được duy trì theo quá trình dây chuyền (trong điều kiện khối lượng u đủ lớn). Các sản phẩm của phân hạch là những hạt nhân chứa nhiều nơ tron và phóng xạ bê ta trừ.
Phản ứng phân hạch dây chuyền có điều khiển được tạo ra trong lò phản ứng.
Nội dung bài học
13/04/2009
Đào Văn Tám
Vận dụng
Xét phân hạch :
Tính NL tỏa ra khi phân hạch 1 hạt 235U
Biết 235U=234,99332U; 139I=138,897U; 94Y=93,89014U
Hướng dẫn :
Tính tổng khối lượng các hạt trước phản ứng
Tính tổng khối lượng các hạt sau phản ứng
Tính độ hụt khối
Áp dụng biểu thức liên hệ giữa năng lượng và khối lượng
Đổi đơn vị
13/04/2009
Đào Văn Tám
Dặn dò
Làm các bài tập SGK trang 198.
Đọc thêm bài “Lò phản ứng PWR”.
Đọc trước bài 39 : Phản ứng nhiệt hạch.
Chân thành cảm ơn quý thầy cô
Các em học sinh 12C
CHÀO TẠM BIỆT !
13/04/2009
Đào Văn Tám
Hình 38.1 : Sơ đồ phân hạch
n
n
n
X
X*
Y
Z
13/04/2009
Đào Văn Tám
Phản ứng phân hạch là gì?
X
Y
Z
HAI HẠT NHÂN NHẸ
X
X*
Y
Z
T T K T
13/04/2009
Đào Văn Tám
Phản ứng hạt nhân kích thích
n
X
X*
Y
Z
n
n
n
X
X*
Y
Z
13/04/2009
Đào Văn Tám
n
n
n
n
U
n
n
n
U
n
n
n
U
U
U
U
U
Phản ứng phân hạch dây chuyền
13/04/2009
Đào Văn Tám
k = 2
Phản ứng phân hạch dây chuyền
13/04/2009
Đào Văn Tám
Bảng phân bố của NL giải phóng trong
quá trình phân hạch của một hạt nhân U
NL giải phóng ngay khi phân hạch (trong 10-4s)
NL tỏa ra do phóng xạ của các mảnh
Tổng NL tỏa ra
ĐN của các mảnh : 167MeV
ĐN của các nơtrôn : 5MeV
ĐN của các prôtôn : 6Mev
ĐN của các êlectron : 8MeV
ĐN của các gamma : 6MeV
ĐN của các nơtrinô : 12Mev
204MeV
13/04/2009
Đào Văn Tám