Ngày soạn: 15/11/2014 Ngày bắt đầu dạy: … /11/2014 – Tuần 14
CHƯƠNG III. CÂN BẰNG VÀ CHUYỂN ĐỘNG CỦA VẬT RẮN
Tiết 27. CÂN BẰNG CỦA MỘT VẬT
CHỊU TÁC DỤNG CỦA HAI LỰC VÀ BA LỰC KHÔNG SONG SONG
I. Mục tiêu:
1. Kiến thức:
_ Nêu được định nghĩa của vật rắn.
_ Phát biểu được đk cân bằng của một vật chịu tác dụng của hai lực hoặc ba lực không song song.
_ Phát biểu qui tắc tổng hợp hai lực có giá đồng qui.
_ Nêu được cách xác định trọng tâm của vật mỏng, phẳng bằng phương pháp thực nghiệm.
2. Kỹ năng:
_ Vận dụng được các điều kiện cân bằng và qui tắc tổng hợp lực để giải các bài tập liên quan.
3. Phát triển năng lực.
_ Năng lực sử dụng ngôn ngữ vật lí: vật phẳng, mỏng và trọng tâm của vật phẳng, mỏng.
_ Năng lực sử dụng công thức vật lí: Điều kiện cân bằng của vật chịu tác sụng của ba lực không song song.
4. Thái độ: Tích cực trong học tập.
II. Chuẩn bị:
1. Giáo viên: _ Các dụng cụ dùng cho thí nghiệm hình 17.1; 17.3; 17.4 SGK;
_ các tấm mỏng, phẳng theo hình 17.5
2. Học sinh: Ôn lại: Lực, giá của lực, qui tắc hình bình hành, trọng tâm, điều kiện cân bằng của một vật
III. Tiến trình dạy – học
1. Ổn định lớp.
2. Kiểm tra bài cũ.
1. Hãy cho biết Lực là gì? Giá của lực là gì?Trọng tâm của vật là gì?
2. Nêu điều kiện cân bằng của một vật? Phát biểu qui tắc hình bình hành.
3. Bài mới.

a/ Hoạt động 1. Tìm hiểu điều kiện cân bằng của một vật chịu tác dụng của hai lực.
Giáo viên
Học sinh
Nội dung

_ Nghiên cứu TN hình 17.1
+ Mục đích TNo là xét sự cân bằng của vật rắn dưới tác dụng của 2 lực.
+ Vật rắn là một miếng bìa cứng, nhẹ để bỏ qua trọng lực tác dụng lên vật.
_ Quan sát thí nghiệm rồi trả lời các câu hỏi. Thảo luận theo từng bàn để đưa ra phương án.
I. Cân bằng lực của một vật chịu tác dụng của 2 lực.
1. Thí nghiệm.









Nhận xét:
và
có cùng giá, cùng độ lớn và ngược chiều
2. Điều kiện cân bằng
Muốn cho một vật chịu tác dụng của 2 lực ở trạng thái cân bằng thì 2 lực đó phải cùng giá, cùng độ lớn và ngược chiều.



_ Có những lực nào tác dụng lên vật?
Độ lớn của lực đó?
_ có 2 lực t/d:
và
.
Độ lớn:



_ Dây có vai trò truyền lực và cụ thể hóa đường thẳng chứa vectơ lực hay giá của lực.
_ Tiếp thu


_ Có nhận xét gì về phương của 2 dây khi vật đứng yên?
_ Phương của 2 dây nằm trên một đường thẳng


_ Nhận xét gì về các đặc trưng của các lực F1 và F2 tác dụng lên vật, khi vật đứng yên?
_ Hai lực F1 và F2 có cùng giá, cùng độ lớn và ngược chiều.


_ Từ đó phát biểu điều kiện cân bằng của vật rắn chịu tác dụng của 2 lực?
_ Muốn cho một vật chịu tác dụng của 2 lực ở trạng thái cân bằng thì 2 lực đó phải cùng giá, cùng độ lớn và ngược chiều.





b/ Hoạt động 2. Xác định trọng tâm của một vật phẳng, mỏng bằng phương pháp thực nghiệm.
Giáo viên
Học sinh
Nội dung

_ Trọng tâm của vật là gì?
_ Trọng tâm là điểm đặt của trọng lực.
3. Cách xác định trọng tâm của một vật phẳng, mỏng bằng phương pháp thực nghiệm




A
D
C
B

Trọng tâm G của các vật phẳng, mỏng có dạng hình học đối xứng nằm ở tâm đối xứng của vật.

_ Làm thế nào để xác định được trọng tâm của vật?
_ Các nhóm thảo luận đưa ra phương án xác định trọng tâm của vật rắn.


+ Gợi ý: Khi treo vật trên giá bởi dây treo, vật cân bằng do tác dụng của những lực nào?
+



+ 2 lực đó có liên hệ như thế nào?
+ 2 lực cùng giá:



+ Trọng tâm phải nằm trên đường kéo dài