HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN MẠCH TỰ HỌC
MÔN LINH KIỆN ĐIỆN TỬ
BIÊN SOẠN : ĐÀO HỒNG PHONG
1. Liệt kê các linh kiện.
2. Lấy kích thước (Footprint) của linh kiện.
3. Thực hiện vẽ mẫu trên giấy.
4. Khoan lỗ lấy dấu trên board đồng.
5. Thực hiện vẽ trên board đồng.
6. Rửa axit board đồng.
7. Hàn linh kiện vào board đồng.
8. Cắt chân linh kiện thừa.
9. Kết nối nguồn và kiểm tra.
CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH
BƯỚC 1:
LIỆT KÊ CÁC LINH KIỆN
Lập danh sách các linh kiện có trong mạch.
Tìm kiếm các linh kiện thực tế.
Nếu không có linh kiện đúng trong sơ đồ mạch thì thay thế bằng linh kiện tương đương.
Khoảng cách giữa các chân linh kiện gọi là Footprint.
Thông thường: kí hiệu giữa 2 chân LK là d
Đ/V R_1/4W : d = 400 mil
Đ/V C_non pol : d = 100 mil (Ví dụ: tụ C_104)
Đ/V C_pol : d = 300 mil (Ví dụ: tụ 2200uF/25V)
Đ/V IC555 : d = 100 mil
Tương tự cho các linh kiện còn lại.
Lưu ý:
Khi vẽ mạch in, một số linh kiện thì d buộc phải chính xác, nếu không sẽ không thể gắn LK vào board được (các loại IC, Relay, Connector, ...
Ngược lại, một số LK có thể thay đổi tùy ý d để dễ gắn vào board (điện trở, Diode, ... )
BƯỚC 2:
LẤY KÍCH THƯỚC FOOTPRINT
Kẻ đường bao của board đồng : chúng ta chỉ được phép hàn gắn linh kiện trên diện tích của board đồng đó.
Định vị trí của linh kiện trên board: cố gắng lấy kích thước thực của LK, nếu không có thể LK này chồng lên LK khác.
Vẽ đường mạch in (giả) trên giấy: tìm đường mạch in thích hợp. Có thể vẽ lại nhiều lần để tìm ra phiên bản tốt nhất.
BƯỚC 3:
THỰC HIỆN BẢN VẼ MẤU TRÊN GIẤY
Ghép bản vẽ bằng giấy vào board đồng và cố định thật chắc lại.
Dùng khoan (máy hoặc tay) để khoan các lỗ trên giấy xuống board đồng.
BƯỚC 4:
KHOA LỖ LẤY DẤU TRÊN BOARD
BƯỚC 5:
THỰC HIỆN VẼ ĐƯỜNG MẠCH TRÊN BOARD ĐỒNG
Tô Pad : dùng bút lông dầu tô vòng tròn xung quanh lỗ khoan để tạo vùng để hàn chì.
Vẽ đường mạch in : dùng bút lông dầu, thước kẻ đường mạch in theo sơ đồ nguyên lý đã cho.
Lưu ý:
Pad phải đủ to nhưng cũng phải đảm bảo khoảng cách d giữa 2 chân LK không bị dính liền vào nhau.
Đường mạch in phải đủ rộng để sau khi rửa axit ăn mòn không bị đứt.
Đường mạch in phải đủ rộng để có thể dẫn dòng điện lớn (tùy thuộc vào tải).
Pha bột axit với nước trong chậu nhựa.
Cột board vào 1 sợi dây để cầm.
Cầm sợi dây đưa board vào chậu axit.
Lắc đều trong khoảng 10 phút.
Lưu ý:
Có thể lắc trong vài phút, kéo lên xem đã được chưa rồi lắc tiếp.
Nếu bất cẩn làm tuột dây cầm, dùng kềm để lấy board ra.
Nếu bị dính axit lập tức rửa thật kỹ.
BƯỚC 6:
RỬA AXIT BOARD ĐỒNG
Gắn LK vào board, nhấn LK sát xuống mặt board.
Đưa mỏ hàn vào sao cho đầu nhọn của mỏ hàn tiếp xúc với đường mạch in và chân LK cần hàn.
Đợi 1 thời gian để board và chân LK đủ nóng, đưa chì hàn vào vị trí cần hàn.
Lưu ý:
Không để mỏ hàn quá lâu làm cho LK bị quá nóng dẫn đến hư LK.
BƯỚC 7:
HÀN LINH KIỆN VÀO BOARD ĐỒNG
Chân LK sau khi hàn thường còn thừa rất dài, dễ quấn lại với nhau dẫn đến chạm mạch.
Qui tắc cắt: 1 tay giữ phần chân LK thừa để khi cắt không bắn vào mắt hoặc người kề bên, tay kia dùng kềm cắt đứt.
BƯỚC 8:
CẮT CHÂN LINH KIỆN THỪA
Thường do giá tiền của Biến thế đắt.
Kích thước của Biến thế tương đối lớn.
 Do đó cho phép SV làm mạch với thiết kế Biến thế đặt bên ngoài và đưa 2 dây nguồn cắm vào mạch thông qua Con 2.
Kiểm tra:
Nguồn ?
Hoạt động của mạch?
Sai sót? chổ nào? điều chỉnh lại cho phù hợp.
BƯỚC 9:
KẾT NỐI NGUỒN VÀ KIỂM TRA
MẠCH HOÀN CHỈNH
KẾT THÚC !